درمورد ارکستر
نوازنده کسی است که ساز موسیقی مینوازد.
نام نوازندگان
در فارسی نوازنده سازهای سنتی را با پسوند «-زن» (مانند تارزن، نیزن و مانند آن) یا با پسوند «-نواز» (مانند نینواز) نام میگذارند. نام نوازندگان سازهای غربی اما بیشتر به تبع از زبان فرانسه با پسوند «-یسست» نام برده میشود. مانند ویولونیست، ساکسوفونیست و مانند آن. در زیر فهرستی از نام نوازندگان سازهای گوناگون آمده است:
-
ابوا: ابویست
-
ارگ: ارگانیست، ارگزن، ارگنواز
-
باسون: باسونیست
-
باندورا: باندوریست
-
بوزوکی: بوزوکیزن
-
پرکاشن: پرکاشنیست
-
پیانو: پیانیست
-
ترومبون: ترومبونیست
-
ترومپت: ترومپتنواز
-
توبا: توبیست، توبانواز
-
درامز: درامر
-
رکوردر: رکوردرنواز
-
سازهای الکترونیک: نوازنده سازهای الکترونیک
-
ساکسوفون: ساکسوفونیست
-
سیتار: سیتاریست، سیتارزن، سیتارنواز
-
فلوت: فلوتیست، فلوتزن، فلوتنواز
-
کلارینت: کلارینتیست
-
کیبورد: کیبوردیست
-
گیتار: گیتاریست
-
ماندولین: ماندولینزن، ماندولینیست
-
هارپ: هارپیست
-
هورن: هورنیست
-
ویلن: ویلنیست، ویلنزن، ویلننواز
-
ویلنسل: ویلنسلیست، چلیست
-
ویولا: ویولیست، ویولانواز
-
یوفونیوم: یوفونیومیست
موسیقی
موسیقی، به هر نوا و صدایی گفته میشود که شنیدنی و خوشآیند باشد و انسان یا موجودات زنده را دچار تحولی کند. موسیقی بیان احساسات انسان است به وسیله اصوات. موسیقی هنری است دارای نوا و سکوت.
ریشهیابی واژه موسیقی
واژه موسیقی از واژهای یونانی و گرفته شده از کلمه Mousika و مشتق از کلمه Muse میباشد که نام رب النوع حافظ شعر و ادب و موسیقی یونان باستان میباشد.
موسیقی را هنر بیان احساسات به وسیله آواها گفتهاند که مهمترین عوامل آن صدا و ریتم هستند و همچنین دانش ترکیب صداها به گونهای که خوش آیند باشد و سبب انبساط و انقلاب روان گردد نیز نامیده میشود.
تعاریف گذشتگان درباره موسیقی
پیشینیان موسیقی را چنین تعریف کردهاند: معرفت الحان و آنچه التیام الحان بدان بود و بدان کامل شود. ارسطو موسیقی را یکی از شاخههای ریاضی میدانسته و فیلسوفان اسلامی نیز این نظر را پذیرفتهاند، همانند ابن سینا که در بخش ریاضی کتاب شفا از موسیقی نام بردهاست ولی از آنجا که همه ویژگیهای موسیقی مانند ریاضی مسلم و غیرقابل تغییر نیست، بلکه ذوق و قریحه سازنده و نوازنده هم در آن دخالت تام دارد، آن را هنر نیز میدانند. در هر صورت موسیقی امروز دانش و هنری گستردهاست که دارای بخشهای گوناگون و تخصصی میباشد.
صدا در صورتی موسیقی نامیده میشود که بتواند پیوند میان اذهان ایجاد کند و مرزی از جنس انتزاع آن را محدود نکند
گروه موسیقی
.گروه موسیقی به دستهای از موسیقیدانان گفته میشود که برای اجرای قطعهای گرد هم آمدهاند. نوع گروه به تعداد نوازندگان، نوع ساز و نوع موسیقی بستگی دارد.
موسیقی کلاسیک
در موسیقی کلاسیک رایج است گروههای موسیقی به صورت دونوازی، سهنوازی، چهارنوازی، و پنج نوازی به اجرا بپردازند.
گروه چهارنوازی
(کوارتت)
-
تعداد نوازنده: چهار نوازنده
گروه پنج نوازی
(کوینتت)
-
تعداد نوازنده: پنج نوازنده
.
سازهای زهی آن دسته از سازهای موسیقی هستند که در آنها صدا از ارتعاش زه یا تار یا سیم تولید میشود. معمولاً با زخمه زدن یا ضربه زدن و یا کشیدن کمان و آرشه بر روی این زهها صدای دلخواه از ساز در میآید. سازهای زهی را به صورتهای مختلف بخشبندی کردهاند.
سازهای ( زهی ) مضرابی موسیقی ایرانی
سازهای ( زهی ) مضرابی موسیقی ایرانی
[ویرایش] سازهای زهی (آرشهای) موسیقی ایرانی
سازهای زهی موسیقی کلاسیک غربی
-
ویولا یا ویلن آلتو
سازهای زهی (زخمهای) موسیقی کلاسیک غربی
-
هارپ (چنگ)
سازهای زهی موسیقی غربی
رهبر ارکستر
پارتی تور و باتون، چوب مخصوص رهبری ارکستر
رهبر ارکستر نقش هدایت ارکستر و نحوه اجرای آن را بر عهده دارد. فرمان چگونگی اجرای یک اثر موسیقی از طریق اشارات و حرکات بدنی رهبر ارکستر که بصورت قراردادی متداول است ،به نوازندگان ارکستر منتقل میشود. ارکسترها، گروههای کر و سایرگروههای موسیقی معمولاً دارای رهبر هستند. همیشه یک رهبر ارکستر در جلوی ارکستر قرار میگیرد و با در اختیار داشتن دفتر نونتی که به نام پارتی تور معروف است، در جریان چگونگی و اجرای نتهای سازهای مختلفی که در اجرای آن اثر شرکت دارند قرار میگیرد. هر آهنگساز که اثری برای ارکستر می نویسید، تمامی نتها و توضیحات مربوط به آن اثر برای هر ساز را به ترتیب و استانداردی که وجود دارد در پارتی تور می گنجاند. پارتی تور برای اجرا و تمرینات در اختیار رهبر ارکستر قرار میگیرد.در پارتی تور ریزترین توضیحات مربوط به چگونگی اجرای آن اثر و دیگر اطلاعات قرار دارد، که رهبر ارکستر با توجه به دانش رهبری ارکستر قادر به خواندن و تشخیص دادن تمامی این اصطلاحات میباشد و در زمان تمرین آنها را برای نوازندگان نیز تفسیر می نماید.
به عنوان یکی از بزرگترین و مشهورترین رهبران ارکستر جهان میتوان به هربرت فون کارایان اشاره کرد.
پارتیتور
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییر مسیر از پارتی تور)
پارتیتور (ایتالیایی: partitura، انگلیسی: score) نتنویسیای که نت تمام بخشهای سازی و آوازی یک ارکستر بزرگ، ارکستر مجلسی یا همنوازهای دیگر بر روی آن ثبت شده باشد. در پارتیتور هر حامل متعلق به یک بخش، یک ساز یا گروهی از سازهای همنام است که ملودی را همزمان اجرا میکنند. میزانبندی در پارتیتور، به وسیلهٔ خطوط عمودی صورت میگیرد که تمام حاملهای مربوط به بخشهای ملودیک همزمان را در بر میگیرد. هر رهبر ارکستر در کار رهبری به نتی که به شکل پارتیتور نوشته شده است، نیاز دارد و از روی آن ارکستر را رهبری میکند.
ارکستر
ارکستر به مجموعهای از نوازندگان و سازهائی که باهم به اجرای قطعات موسیقی می پردازند، اطلاق میگردد. هر ارکستر به طور معمول بر اساس قرار گرفتن نوع و تعداد سازها در آن نامگذاری میشود. برای نمونه ارکستر سمفونی که به عنوان بزرگترین نوع ارکستر میباشد ، بدان معناست که درآن از تمام گروههای سازی استفاده شده و تقریبآ تمامی سازهای موسیقی کلاسیک غربی در آن وجود دارد. ارکسترهای کوچک تر، که بخشی از سازهای موسیقی کلاسیک درآن قرار دارد با نامهای دیگر از جمله ارکستر مجلسی نامیده میشوند. ارکستر مجلسی به ارکستری گفته میشود که در آن از سازهای زهی آرشهای ،سازهای بادی چوبی و سازهای کوبه ائی و سازهای شاسی دار یا کلیدی همچون پیانو میتواند استفاده شود.
در برخی از موارد بعضی از عنوانها برای ارکسترها استفاده میشود ، که این نامها اشارهای به نوع سازهای بکاررفته یا نقش سازها در این ارکسترها ندارد و این نامگذاریها تنها برای تشخیص دادن ارکسترهای مختلف در یک منطقه یا شهر استفاده میگردد. برای نمونه ارکستر فیلارمونیک . ارکستر فلارمونیک معمولاً از سوی انجمن دوستداران موسیقی در هر شهر(انجمن فیلارمونیک) پشتیبانی مالی میگردد و در این ارکسترها معمولآ از نوازندگان خبره و چیره دست هر شهر استفاده میگردد.البته ساختار ارکستر فیلارمونیک ،از نظر سازی، بصورت ارکستر سمفونیک یا ارکستر بزرگ است.مانند ارکستر فیلارمونیک لندن. در ارکسترها رهبر ارکستر مهمترین نقش و در واقع قلب ارکستر بشمار میرود.
آهنگساز
آهنگساز فرانسوی، لوئی -نیکولا کلرامبو در حال آهنگسازی با تخته کلیدها.
آهنگساز شخصی است که آثار موسیقی تالیف مینماید.
آهنگساز در حقیقت نویسنده موسیقی است که با احاطه کامل به علم موسیقی ایدههای فکری خود را در غالب موسیقی به رشته تحریر در میآورد.آهنگسازی این نیست که شخص ملودی بسازد و یا تنها در صورتی که قطعهای موسیقی ساخت وی لقب آهنگساز را به خود نسبت دهد، بلکه آهنگساز مانند هر حرفه علمی دیگر میبایست در مراکزآموزش علمی موسیقی در رشته آهنگسازی تحصیل و یا میبایست از علوم مختلف موسیقی از جمله رهبر ارکستر، سازشناسی، سازبندی، هارمونی، پولیفونی، کنتراپوئن و... که لازمه کار آهنگسازیست برخوردار باشد.
فردی که تنها ملودی میسازد و آن را به شخص دیگری برای سازبندی میسپارد آهنگساز بهشمار نمیآید و نغمهپرداز یا نواساز است. اما اگر کسی دیگر مقولات آهنگسازی یعنی ملودی، هارمونی، ریتم، فورته، ضرب، و سازبندی را با هم پیش ببرد یک آهنگساز به شمار میرود.[۱]
هر آهنگساز میبایست یک ساز را به خوبی بنوازد. در حقیقت در دنیای موسیقی به دلیل نیاز به دانش زیاد و گستردگی کار آهنگساز، از وی به عنوان دانشنامهٔ موسیقی نام میبرند.